اصول نور و نورپردازی در معماری و دکوراسیون داخلی(بخش دوم)

نور طبيعي
نور طبيعي، يکي از ويژگي‌هاي مثبتي است که يک خانه مي‌تواند داشته باشد اما کيفيت نور در هر قسمت خانه متفاوت است و بستگي به جهت اتاق‌ها دارد. شايد بد نباشد نگاهي به نحوه نور اتاق‌ها با توجه به جهت قرارگرفتن‌شان در عرض و طول جغرافيايي بيندازيم.
اتاق‌هاي رو به شمال
اين اتاق‌ها سرد هستند، نور زننده‌اي دارند و نور مستقيم خورشيد به آنها نمي‌تابد. هنرمندان نقاش معمولاً اتاق کار خود را رو به شمال انتخاب مي‌کنند تا در نور آن، بهتر بتوانند رنگ‌ها و طيف‌هاي مختلف را تشخيص بدهند.

اتاق‌هاي رو به شرق
اولين اتاق‌هايي که با طلوع خورشيد روشن مي‌شوند، اتاق‌هاي رو به شرق هستند اما بعد از گذشت چند ساعت از زمان طلوع، سايه‌اي بلند و طولاني‌مدت بر اين اتاق‌ها سايه مي‌افکند و طي روز ديگر خبري از نور خورشيد در اين اتاق‌ها نيست. بهتر است براي تعديل‌ نور شديد و خيره‌کننده آفتاب در زمان طلوع، در اين اتاق‌ها از نور مصنوعي استفاده شود. با اين کار مي‌توان در اواسط روز نيز تا حد ممکن، نور طبيعي روز را به نوعي در اين اتاق‌ها ايجاد کرد. اين تمهيد براي اتاق‌هاي رو به شمال هم کارآيي دارد.
اتاق‌هاي رو به جنوب
نور و گرماي خورشيد در تمام مدت روز در اين اتاق‌ها وجود دارد؛ البته ممکن است طي روز و در فصل‌هاي مختلف، کيفيت و ميزان آن اندکي تغيير کند. بهتر است آشپزخانه، اتاق نشيمن و هر جايي که معمولا مدت زمان زيادي را طي روز در آنجا مي‌گذرانيد، رو به جنوب باشد.
اتاق‌هاي رو به غرب
در گرم‌ترين ساعات روز، نور خورشيد به اين اتاق‌ها مي‌تابد و زماني که نور شديد است، چشم را آزار مي‌دهد. بعدازظهرها در اين اتاق‌ها سايه مي‌افتد و نور خورشيد، ملايم‌تر مي‌شود.
نور اتاق خواب بزرگسالان
نور خوب در اتاق خواب، به شما اين امکان را مي‌دهد کــه بعد از يــک روز سخــت کاري، خوابـــي راحــت داشته باشيد. البته اين را فراموش نکنيد که منظورمان اين نيست که اتاق خواب بايد تاريک باشد تا خوب بخوابيد، چون در اين صورت، صبح روز بعد براي پوشيدن لباس مشکل پيدا مي‌کنيد و ممکن است با جوراب‌هاي لنگه به لنگه سر کار برويد!
بهترين نور براي اتاق خواب، نور کنار تختخواب است که براي مطالعه و حتي ديدن تلويزيون خوب است و حتي اگر هم‌اتاقي شما بخواهد بخوابد، چشمانش را آزار نمي‌دهد. مي‌توانيد براي نور کنار تختخواب‌تان از آباژورهاي کنار تختي استفاده کنيد يا نوري را در قسمت بالايي تخت خود تعبيه کنيد يا روشنايي‌هاي ديوارکوب در اتاق خود نصب کنيد
جايگاه نورپردازي در ساختمان
زندگي در ساختمان‌هاي سربه فلک کشيده امروزي، همواره در پرتوهاي جانفزاي نور خورشيد قرار ندارد
قافله پيشرفت‌هاي بشري، از لامپ‌هاي شيشه‌اي خانگي ساده، اکنون به سيستم‌هاي بس مهيج نورپردازي رفته است و حتي کار را به جايي کشانده که از آن به عنوان يک علم و يک دانش کاملا سيستماتيک نام مي‌برند.
امروزه به خصوص نقش اين علم در طراحي دکوراسيون بسيار مهم و جذاب مي‌نمايد. با افزايش کارآيي صنعت برق و امکانات تکنولوژيک مربوط به آن،استفاده از محصولات وابسته به آن نيز رشد چشمگيري داشته است؛ چنانکه بايد اذعان داشت روشنايي راه را براي يک تحول در شناخت و طراحي معماري باز کرده است.
اين محصولات که مشتمل بر انواع چراغ‌ها و سيستم‌هاي روشنايي هستند، ابزار اصلي نورپردازي را تشکيل مي‌دهند. با تنوع اين ابزار، طراحان با مساله‌اي مواجه مي‌شوند و آن انتخاب صحيح وسيله نوري و تعيين محل مناسب براي آن است. چنين مشکلي پيچيده‌تر از تامين کمي نور است. اگر چه لامپ‌هاي عريان قادرند نيازهاي کمي نور را به آساني مرتفع کنند، واضح است که جنبه‌هاي دقيق تامين آسايش و نکات ظريف زيبايي‌شناسي از عهده اين وسايل ساده بر نمي‌آيد. در حقيقت گره کار در تهيه و تامين نور نيست بلکه تنظيم منابع نوري براي خلق محيط مناسب بصري مساله اصلي است.
در بررسي‌هاي انجام شده پيرامون استفاده افراد از نور و چگونگي نور پردازي منازل مسکوني خود، اطلاعاتي راه‌گشا به دست آمده است که راه را براي راهنمايي توليدکنندگان، طراحان و نهايتا استفاده‌کنندگان باز مي‌کند يا باعث سوق دادن آنان به سمت استفاده از منابع نوري مطلوب و راهنمايي توليد‌کنندگان، طراحان و نهايتا استفاده کنندگان باز مي‌کند و يا باعث سوق دادن آنان به سمت استفاده از منابع نوري مطلوب و راهنمايي عموم به استفاده درست از منابع در اختيار مي‌شود. ابتدا اين نکات را مرور کرده و در ادامه نکاتي را درباره روشنايي عمومي از نظر مي‌گذرانيم:
افراد مورد مطالعه در اين مبحث در پاسخ به سوالي در زمينه استفاده از نور عمومي و موضعي در محل زندگي خود، اذعان دارند که نور عمومي را بيشتر از نور موضعي در محل زندگي خود استفاده مي‌کنند. ??درصد افراد نور عمومي و ??درصد نيز نور موضعي را مورد استفاده قرار مي‌دهند. در مورد استفاده از انواع مختلف چراغ‌هاي روشنايي بازار، خريد و استفاده به ترتيب با ??درصد و ??درصد و ??درصد در اختيار چراغ‌هاي سقفي، ديواري و پايه دار زميني قرار مي‌گيرد که اين خود مي‌تواند مويد استفاده بيشتر مردم از نورهاي عمومي در محل زندگي خود باشد.
رنگ غالب نورهاي مورد استفاده نيز حکايت از آن دارد که نورهاي با رنگ سرد، بيشتر از رنگ‌هاي گرم در بين مردم طرفدار دارد. اکثر مصرف‌کنندگان و خريداران چراغ‌هاي روشنايي هنگام خريد محصول مورد نظر اولويتهايي را براي آن مدنظر خود دارند که زيبايي منبع نور دهنده، کيفيت نوردهي آن، قيمت و نصب و نگهداري آن به ترتيب از عوامل دخيل در خريد و جذب مشتريان به محصولات است.
در اينجا به بررسي عواملي مي‌پردازيم که عوامل اصلي در روشنايي محيط محسوب مي‌شوند. قابليت ديد در ناحيه تامين روشنايي مهمترين نياز استفاده‌کننده در محيط است. اين قابليت به عواملي بستگي دارد که به بعضي از آنها اشاره مي‌کنيم:
شدت روشنايي: براي هر ناحيه تامين روشنايي خاص بايد مقياسي از منابع روشنايي، شدت خاصي از نور را ايجاد کنند. شدت روشنايي در سراسر ناحيه‌اي که تامين روشنايي آن مدنظر است، بايد به طور معقولي يکنواخت باشد. اين به آن معني است که سر تا سر اتاق بايد به ميزان مناسبي روشن شود. اين امر به منظور اجتناب از ايجاد نواحي تاريک در مساحت‌هاي زياد است که ممکن است در حالتي که شخص مجبور است، از ناحيه تامين روشنايي مربوط به خود به اطراف نگاه کند، به تطابق چشم اثر بگذارد. شدت روشنايي بايد با استانداردهاي مربوطه انتخاب شود.
سطوح مجاور: از تفاوت زياد در شدت روشنايي سطوح مجاور بايد اجتناب شود. تفاوت بين شدت روشنايي سطوح مجاور نبايد از نسبت ده به يک تجاوز کند، از اين رو درخشندگي اطراف ناحيه تامين روشنايي بايد کمتر از درخشندگي خود ناحيه تامين روشنايي باشد؛ در غير اين صورت، قابليت ديد در اين ناحيه مختل مي‌شود؛ همچنين ممکن است باعث خستگي چشم شود؛ زيرا در اين حال بايد خود را دو برابر شرايط جديد تطبيق دهد. (مانند مواقعي که چشم از صفحه تلويزيون به اطراف منحرف مي‌شود و دوباره به صفحه بر مي‌گردد.) در صورت تداوم اين کار چشم خسته شده و منجر به ناراحتي‌هايي از قبيل سردرد، خستگي مفرد و غيره مي‌شود، البته خطري دائمي به چشم وارد نمي‌آيد.
حفظ شدت روشنايي
به منظور اطمينان از اينکه شدت روشنايي مورد نظر همواره تامين مي‌شود، بايد تدابيري براي حفظ شدت روشنايي، تعمير و نگهداري و تميز کردن چراغ‌ها اتخاذ شود. شدت روشنايي نبايد هرگز به کمتر از ?? درصد مقدار توصيه شده افت کند. در طراحي‌هاي خوب روشنايي، براي جبران تقليل نوردهي که بر اثر کهنگي لامپ و تجمع آلودگي روي چراغ‌ها به وجود آمده، شدت روشنايي اوليه بيشتر از مقدار لازم در نظر گرفته مي‌شود.
کنترل خيرگي چشم
به منظور پيشگيري از ايجاد خيرگي ناراحت کننده چشم، ناشي از منابع نوري، درخشندگي آنها در زاويه‌هاي ديد معمولي بايد محدود شود. لامپ‌هاي بدون پوشش باعث ايجاد خيرگي ناراحت کننده چشم مي‌شوند؛ زيرا درخشندگي آنها معمولا خيلي زياد است. اين امر در مورد لامپ‌هاي فلورسنت بدون پوشش در حالتي که کار مداوم در زير نور اين لامپ‌ها مورد نياز است نيز صادق است.
چراغ‌هايي همانند لامپ فلورسنت از نوع بلند با پايه‌هاي باريک بدون استفاده از وسايل کنترل چشم از قبيل پخش‌کنندهاي منشوري يا شبکه‌اي به کار مي‌روند. با اين حال در حالي که مدت زمان قرار‌گيري در زير نور لامپ‌هاي فلورسنت بدون پوشش براي مثال در راهروهاي اتاق استراحت و غيره کم باشد، استفاده از آنها قابل قبول است.
انعکاسات ناخواسته: برخي از انعکاسات ممکن است در کارآيي يا راحتي اشخاص اختلال ايجاد کنند؛ مثلا انعکاس نور از روي سطوح براقي که روي آنها مطالبي نوشته شده است، معمولا اين امر خارج از کنترل طراح روشنايي است؛ زيرا اين مساله به وضعيت قرارگيري ناحيه تامين روشنايي نسبت به منبع نوري بستگي دارد.توزيع روشني سطوح داخلي اصلي: علاوه بر کنترل درخشندگي منابع نوري، روشني سطوح داخلي اصلي از قبيل ديوارها، سقف‌ها و غيره از طرق زير حاصل مي‌شود:
در نظر گرفتن ضرايب انعکاسي مناسب براي سطوح
تامين روشنايي مناسب براي سطوح  
هدف از اتخاذ اين تدابير اجتناب از تفاوت‌هاي بيش از حد روشني سطوح وسيع است که در ميدان ديد قرار دارند؛ تفاوت‌هاي خيلي زياد در روشني سطوح همانند و درخشندگي بيش از حد منابع نوري باعث خستگي مفرط چشم‌ها مي‌شود. از طرفي در صورتي‌که روشني خيلي يکنواخت باشد، تاثير آن ايجاد محيط خسته‌کننده يا افسرده‌کننده است.
با اينکه توزيع روشنايي عمومي عامل اصلي است ولي شدت سايه‌ها نيز در محيط تاثير مي‌گذارد، شدت سايه‌ها به وسيله نوع توزيع نور تعيين مي‌شود. مثلا نوردهي با زاويه بسته باعث ايجاد سايه‌هايي با شدت زياد مي‌شود. در حالي که لامپ‌هاي فلورسنت سايه‌هاي ملايم ايجاد مي‌کنند، سايه‌هايي با شدت زياد معمولا مناسب نيستند به جز مواردي که هدف ايجاد جلوه‌هاي ويژه باشد.
انتخاب مستقيم روشنايي
سيستم‌هاي روشنايي بايد به گونه‌اي انتخاب شوند که توزيع روشني مورد نياز را ايجاد کنند. اين بدين معني است که در مورد آويز يا چراغ‌هايي که روي سطوح نصب مي‌شوند، در دفاتر کار و اماکن حداقل ??درصد نور منتشره بايد به طرف بالا باشد، در اين صورت مي‌توان از کافي بودن روشني سقف اطمينان حاصل کرد.
روشنايي غيرمستقيم
نحوه عمل اين نوع روشنايي به صورت توکار است؛ در اين حالت همه نورها به طرف سقف هدايت مي‌شود و ساير سطوح اتاق، به وسيله انعکاس متقابل روشن مي‌شود، نتيجه اين امر خسته‌کننده است. زيرا توزيع روشني بيش از حد يکنواخت است، همچنين اين نوع روشنايي کارايي خوبي ندارد و فقط در موارد خاص بايد از آن استفاده کرد.
محل قرارگيري چراغ‌ها
ترتيب قرارگيري چراغ‌ها به منظور نيل به توزيع روشني دلخواه لازم است به گونه‌اي باشد که نورکافي به قسمت‌هاي بالايي ديوارها و سقف برسد. اين امر عموما نياز به طرح قرار‌گيري چراغ‌ها در فواصل يکنواخت دارد تا بدين ترتيب شدت روشنايي مورد نياز در صفحه مربوط به ناحيه تامين روشنايي حاصل شود در حالي که ترتيب قرار‌گيري به صورتي است که فواصل بين چراغ‌ها از مقدار حداکثر نسبت فاصله به ارتفاع نصب تجاوز نمي‌کند و فاصله از ديوارها نصف اين فاصله مي‌باشد.
به منظور حصول اطمينان از اينکه روشني ديوار کافي است چراغ‌ها را لازم است حتي نزديکتر به ديوارها قرار داد. در مورد چراغ‌هاي با نور دهي به طرف بالا، لازم است آنها را در فاصله حداقل ??? سانتي‌متر از سقف و حتي بيشتر از آن قرار داد، به طوري که نور به طرف بالا به خوبي روي سقف توزيع شود.
رنگ و ترتيب رنگ‌ها
علاوه بر انعکاسات مناسب، سطوح بايد داراي رنگ‌هاي مناسبي باشند؛ به طور کلي رنگ‌ها نبايد قوي يا خيلي ضعيف باشند. رنگ‌هاي قوي مي‌توانند باعث خستگي مفرط چشم شوند. مخروط‌هاي چشم در اثر خسته شدن باعث ديگر گوني تاثير رنگ‌ها مي‌شوند. رنگ‌هاي ضعيف نيز به همين صورت باعث خستگي چشم مي‌شوند. ترتيب رنگ‌ها در قسمت‌هاي اصلي داخل اماکن، بايستي ساده و غير مزاحم باشد. در ضمن به کمک مراکز آسودن بصري (به شکل صفحات آويزان از ديوار مثل تقويم و …) محيطي که از نظر بصري رضايت بخش است، ايجاد مي‌شود، از پنجره‌ها نيز براي اين منظور استفاده مي‌شود.
رنگ‌هاي گرم عبارتند از: قرمز، زرد، کرم، قهوه‌اي و…
رنگ‌هاي سرد عبارتند از: آبي‌ها و سبزها و …
انتخاب رنگ به محيط احساسي که تمايل به ايجاد آن است، بستگي دارد. رنگ‌هاي گرم از لحاظ بصري فصل و مهيج هستند؛ در حالي که رنگ‌هاي سرد آرام بخش و متعادل هستند. تاثير ديگر رنگ‌هاي گرم يا سرد روي اندازه‌هاي ظاهري اتاق است که کوچکتر و بزرگتر از مقدار واقعي به نظر برسند. رنگ‌هاي گرم باعث کوچکتر به نظر رسيدن اتاق مي‌شوند.در حالي که رنگ‌هاي سرد اتاق را بزرگتر نشان مي‌دهند.
انتخاب رنگ نور منبع نور به عوامل زير بستگي دارد
_کاري که در ناحيه تامين روشنايي انجام مي‌شود
_شرايط داخل اماکن
_سازگاري با ساير منابع نوري موجود مثل لامپ‌هاي نور زرد
برخي از کارهايي که در ناحيه تامين روشنايي انجام مي‌گيرند، نياز به منابع نوري با بازده رنگ بسيار خوب دارند. مشخصه‌هاي منابع نوري در هر دو مورد بازده رنگ و دماي رنگ براي اين کاربردها معمولا در استانداردهاي مربوطه تعيين مي‌شوند.
انتخاب دماي رنگ به شدت روشنايي بستگي دارد، در شدت روشنايي کم نياز به دماي رنگ پايين است و در شدت روشنايي زياد نياز به دماي رنگ بالا. اين انتخاب احتمالا پيرو اين مساله است که نور روز معادل دماي رنگ بالا با شدت روشنايي زياد پنداشته مي‌شود؛ در حالي که نورش (دماي رنگ پايين که حباب هنگام شب در اطراف آن مي‌نشست) برابر با شدت روشنايي کم تصور مي‌شد.
انتخاب صحيح منابع نوري و ترتيب رنگ‌ها يک امر تجربي است، زيرا در مورد اينکه رنگ‌هاي مختلف در زير نور منابع نوري مختلف و در محيط‌هاي مختلف چگونه به نظر خواهند رسيد جز با تجربه شخصي نمي‌توان نظر داد.
رنگ نور، آن تاثير حسي است که به وسيله مجموعه طول موج‌هاي مختلفي توسط چشم دريافت مي‌شود، ايجاد مي‌شود. رنگ نور را نبايد به عنوان يک مشخصه سطوح منعکس کننده نور تلقي کرد. رنگ نورهاي منعکس شده از سطوح به انتخاب نوع منبع نوري بستگي دارد. نهايتا اينکه تصميم‌گيري در مورد اينکه يک سطح رنگي در زير نور يک منبع نور خاص چه رنگي به نظر خواهد رسيد با استفاده از تجربيات عملي ممکن مي‌گردد.

خدمات و محصولات صنعتی

 الکتروپمپ

 

 

 

خدمات و محصولات تولیدی

گروه تولیدی ‹‹ بهکام ››،لیوان کاغذی ، لیوان تبلیغاتی
گروه صنعتی تجاری ماروت، فروش دستگاه لیوان کاغذی تولید لیوان کاغذی
انواع کفپوش مهد کودک ساخت شرکت ارسون فوم